Ηγεσία, ηθική και απολύσεις επί κορονοϊού

Your actions define your character, your words define your wisdom, but your treatment of others defines REAL you.

Mayur Ramgir

Ηγεσία με Ηθική στην εποχή του κορονοϊού και απολύσεις

Το λέω καθαρά (και τσαντισμένος στο σημερινό άρθρο): η πανδημία θα ξεχωρίσει τους καλούς από τους κακούς επιχειρηματίες, τους ηθικούς κώδικες από εκείνους που είναι στη λογική “να τους διώξουμε για να επιβιώσω”. Ναι, περί απολύσεων ο λόγος.

Θα γίνουν απολύσεις μέσα σε αυτή την κρίση; Βεβαίως, πολλές επιχειρήσεις δεν θα αντέξουν χωρίς έσοδα. Θα γίνουν σε όλες τις εταιρίες; Μπορεί, πάνω-κάτω. Βοήθησε το μέτρο της κυβέρνησης για αναστολή εργασίας και επίδομα; Ναι, αλλά ακόμη και με αυτό, η αβεβαιότητα μέσα στις επιχειρήσεις δημιουργεί ένταση, κακό ‘grapevine’ και φόβο. Γιατί θα γίνουν απολύσεις; Γιατί σε αρκετές επιχειρήσεις αλλάζει εντελώς το business και revenue model. Αν για παράδειγμα αλλάξει το μοντέλο διακίνησης προϊόντων σε ένα industry, οι οδηγοί θα πληγούν. Το ίδιο σε υπαλλήλους καταστημάτων εστίασης. Αν μειωθεί ο κύκλος εργασιών, έστω και περιστασιακά, παντού θα υπάρξει κάποιο κόστος. ‘Ηδη στην Κίνα (Arirang news – 30/03/2020)) έχουν γίνει 27.000.000 απολύσεις – υψηλά νούμερα 30 εκατ. και πλέον στις ΗΠΑ.

Το θέμα είναι όμως, πως θα γίνει όλο αυτό. Με ποιούς κώδικες ηθικής, με ποιά συμπεριφορά της Ηγεσίας της κάθε εταιρίας και με βάση ποιά μακρόπνοη στρατηγική. Δεν είναι λίγες οι διεθνείς εταιρίες που την πρώτη εβδομάδα άρχισαν τις απολύσεις, ενώ η επίσημη ανακοινωμένη θέση τους ήταν η ακριβώς αντίθετη. “Καλύτερα να μασάς, παρά να μιλάς“, έτσι; Η Ruth Porat, CFO της Alphabet (Google) εμμέσως το παραδέχτηκε, αλλά αφού ερωτήθηκε πιεστικά σε συνέντευξη οικονομικών αποτελεσμάτων, πόσο τους επηρεάζει η μείωση της Online διαφήμισης.

Στην Ελληνική οικονομία πρέπει να περιμένουμε το ίδιο. Απολύσεις και μάλλον με ένα τρόπο άτσαλο. Θυμηθείτε, περάσαμε από τις ιστορικές, στις προβληματικές, στις κρατικο-δίαιτες, στις semi-πολυεθνικές, στους ομίλους (γκρουπ οφ κομπανις…), στις οικογενειακές, και στις startups και όλες αντιμετώπιζαν το ανθρώπινο δυναμικό με δικούς τους τρόπους. Και μετά αναρωτιούνται, γιατί δεν αναπτύσσονται. Γιατί λέτε άραγε; ‘Ηταν η γλώσσα, τα λεφτά, η γνώση, ή όλα μαζί; Μήπως ήταν όμως και οι ηθικοί κώδικες επάνω στους οποίους στήθηκαν αυτές οι εταιρίες;

Γνωρίζετε το business strategy, “ΟΜΚ”;

Δεν το έχετε διαβάσει ποτέ, αλλά για αυτό είμαι εγώ, να σας πω για το business strategy OMK, “Ο,τι Μας Κάτσει” (αλλού το λένε αλλιώς…) και ανάλογα συμπεριφερόμαστε. Η ομάδα εργάζεται πρώτη φορά από το σπίτι, και ενώ είναι πιθανό να αισθανθούν κάπως αποσυνδεδεμένοι και αντιπαραγωγικοί; Εμείς –τα big bosses– μπορεί να τους βρίσουμε. Πήραμε μια απόφαση, που οδήγησε σε πρόβλημα; Αμέσως να δούμε ποιός (άλλος από εμάς) φταίει. Είδαμε μαύρο σύννεφο στην αγορά μας, σβου όλα και φεύγουν αμέσως και αδιακρίτως εργαζόμενοι. Φανταστείτε, υπάρχει μανατζαραίος που ήταν επιθετικός σε μητέρα-στέλεχος κατά το lock-down. Θα μου πείτε, δεν μπορεί βρε εσύ, οι επιχειρήσεις θα έχουν για τις πιθανές απολύσεις κάποιο excel και ίσως και κάτι σαν …workforce plan (ξέρετε, αυτό το πλάνο 5ετίας τι ταλέντο χρειάζονται). Πως θα απολύουν, έτσι τυχαία; Αααα, είναι γνωστή η φήμη των Ελληνικών εταιριών και πόσο ισχυρά είναι τα HR disciplines… Δυστυχώς με άλλοθι τον κορονοϊό, που είναι παγκόσμια κρίση, πιστεύω ότι θα κάνουν απρέπειες, παρά τον πρόσφατο (προσωρινό) νόμο περί απολύσεων. Σε μικρές και μεγάλες εταιρίες…


Ο τρόπος των απολύσεων δείχνει πολλά για την επιχείρηση

Γράφουν τα news sites πως Swissport και Skyserv απέλυσε / έβαλε διαθεσιμότητα κλπ (βάσει νόμου) 400 άτομα στο αεροδρόμιο της Αθήνας με ένα SMS! Δεν ξέρω τι και πως, αλλά δεν θα μπορούσε η εταιρία να εκδώσει μία επίσημη ανακοίνωση, με διαφάνεια και θάρρος ώστε να εξηγήσει το προφανές; Δεν ξέρουμε μήπως, πως τα αεροπλάνα είναι καθηλωμένα; Μία ανακοίνωση. Δεν βρήκα πουθενά, όσο και αν έψαξα.

Το Beat απολύει low performers. Αλλά ενώ το γράφουν τα news sites, στο website της εταιρίας δεν υπάρχει ανακοίνωση. Διαβάζεις συμβουλές για Covid-19, ότι “μαζί δίνουμε αίμα“, αλλά ούτε μία corporate ανακοίνωση (τελευταίος έλεγχος μου 11/04/2020) ή στα social media. Εντάξει, ήταν ‘under-performers’ και δικαίωμα της εταιρίας, αλλά κρίνω πως είναι η ίδια “αγοραφοβία” (έλλειψη εταιρικής επικοινωνίας) για την οποία η εταιρία δεν απαντούσε ακόμη και την εποχή που δέχονταν άδικη επίθεση από τους ταξιτζήδες. ‘Ετσι, ανακύπτουν ερωτήματα για τις νέες εταιρίες “Great culture”. Και δικαιολογημένα θα πουν οι καχύποπτοι, δεν αρκούσαν τα αποθεματικά από την επένδυση 150 εκατ. ευρώ του ομίλου Daimler το Δεκέμβριο 2018 ή πως προσλαμβάνει low performers μετά από τόσο εργώδη ανάπτυξη και εμπειρία;

Είναι παντού το ίδιο “καμπανάκι”: πως δρα, επικοινωνεί και λειτουργεί μια επιχείρηση. Δεν κολλάω στo τυπικό της ανακοίνωσης, αλλά στην ουσία. Γιατί κρυβόμαστε; Γιατί να υπάρχουν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες στα media; Είναι ακριβώς το ίδιο, όταν ρωτάς την κοπελιά στο ταμείο της Κωτσόβολος γιατί δεν φορούν γάντια και μάσκα και εισπράτεις την αποστομωτική απάντηση “δεν μας είπαν κάτι από τη διοίκηση”. 

Σας έχω και καλύτερα όμως…

Ηρθε και η ώρα της αποθέωσης στο LinkedIn, όπου ο ιδρυτής και CEO της Blueground ανακοίνωσε τη λύση συνεργασίας με 130 άτομα, λόγω των συνεπειών από τη πανδημία. ΟΚ, μπορεί να ήταν ζημιογόνα η εταιρία και έπρεπε να πάρει αποφάσεις. Σε τι ωφελεί αυτός ο τόνος και ύφος φωνής, πως πονάει που τους χάνει και πόσο ‘people-centric’ είναι; Φίλοι μου δεν γίνονται έτσι αυτές τις δουλειές. Δεν νοιάζει κανένα, αν θα κρατήσει μια εταιρία καλή φήμη employer brand, ούτε αν θα σχολιάζουν θετικά στο LinkedIn επειδή το δημοσιοποίησες, γιατί τα κίνητρα είναι ασαφή. Και όταν δημοσιοποιείς το γεγονός, συγγνώμη, πρέπει να λογοδοτείς. Ετσι έμαθα, κάνοντας δουλειά με 2 global CEO’s…

Ούτε αφορά το ευρύ κοινό το corporate τσιτάτο «Η Blueground θα ξεπεράσει αυτή και άλλες κρίσεις που σίγουρα θα έρθουν στο μέλλον» γιατί είναι ένα αυτο-αναφορικό σχόλιο. Και επειδή γίνεται με τέτοιο τρόπο η ανακοίνωση, αν διαβάσετε τα σχόλια, αρχίζουν οι αποδέκτες του μηνύματος να γίνονται εχθρικοί, όταν βλέπουν το σχόλιο (καλά, φίλος του είναι;) «αυτός φρόντισε να έχουν δουλειά αρκετοί άνθρωποι» (λες και είμαστε ακόμη στην εποχή των γαιοκτημόνων… -> πρέπει να δείτε τα σχόλια). Δεν τις κάνουν έτσι αυτές τις δουλειές, από πολλές, πολλές πλευρές… Και όταν θέλουν οι επιχειρηματίες ‘politically correct & visionary statements’ πρέπει να έχουν απόθεμα εμπιστοσύνης και διαφανή λόγο.

Θέλετε κι άλλο; Η Bird (e-scooters) στην Καλιφόρνια προχώρησε σε απολύσεις, αλλά οι εργαζόμενοι που απολύθηκαν, το άκουσαν για πρώτη φορά μέσα στο all-employees Zoom session!!!! Ο CEO Travis VanderZanden είπε, πως πίστευε ότι έτσι θα ήταν πιο ανθρώπινο (ψυχολόγα καρδιά!), δηλώνοντας μαζί, μετανιωμένος ότι «έπρεπε να είχαμε καλέσει τηλεφωνικά τον καθένα ξεχωριστά τις επόμενες ημέρες». Αχου το παιδί!

Εταιρίες όπως η Uber, αντιμετωπίζουν πρώτα διαρροές τύπου για το πόσους εργαζόμενους μπορεί να απολύσουν και μόνο τότε, κάνουν κάποια δειλή ανακοίνωση. Πολύ μικρές προσωπικές ποιότητες… άσχετοι juniors. Και το χειρότερο; Αυτοί όλοι οι τύποι προσομοιάζουν ακριβώς στις εταιρίες “δεινόσαυρους”, όπως τις λένε υποτιμητικά, ναι ντε, εκείνες από τις οποίες -υποτίθεται- θα ήταν εντελώς διαφορετικοί.


Δείξε σε όλους τι είσαι!

Δεν αφορά μόνο τα παραδείγματα που αναφέρω, αλλά σημειώνω το θέμα, επειδή καταλαβαίνουμε ότι επιχειρήσεις θα αναγκαστούν σε απολύσεις. Ε, κάνει διαφορά (ναι, ανθρώπινη διαφορά!) μέχρι να φτάσεις στην κόκκινη γραμμή. Πρέπει να μιλήσεις με τους εργαζόμενους, να συζητήσετε πιθανά σχήματα συνεργασίας, γιατί η πανδημία δεν θα τελειώσει αύριο. Πριν ακόμη βρε φίλε σου πει το Υπουργείο, ότι θεσμοθετεί την εκ περιτροπής εργασία. Δείξε ότι ψάχνεις λύσεις. Δείξε στον κόσμο, ότι έχεις δυσκολίες, αλλά προσπαθείς. Για την τιμή των όπλων; Οχι, κυρίως γιατί όλα πρέπει να γίνονται με στρατηγική (ναι, business στρατηγική) όπως έγραψα πιο πάνω. Ποιούς χρειάζεσαι, τι αλλαγές θα κάνεις μαζί τους, πες τους για πόσο καιρό αντέχει το μαγαζί, ζήτα να βάλουν πλάτη …άσε το LinkedIn. Ο τρόπος δείχνει τι είναι η επιχείρησή σου.

Η περίπτωση της AirBnB είναι η απόδειξη των όσων γράφω. Ο CEO της εταιρίας ανακοινώνει ότι περικόπτει το 25% του προσωπικού με ένα προσωπικό και ειλικρινές ύφος. Δίνει το γιατί, εξηγεί στο κοινό. Παρουσιάζει την αλλαγή στρατηγικής τους, ενόψει του γεγονότος, ότι δεν ξέρουν πότε θα λειτουργήσει ο τουρισμός. Γράφει δημόσια στο website της εταιρίας. Ούτε κρύβεται, ούτε το κάνει στο Linkedin για να πάρει likes. Μέχρι και το δικαίωμα των απολυμένων να κρατήσουν το laptopt τους σκέφτηκαν! Βλέπετε τις διαφορές από τα παραδείγματα που ανέφερα; 

Ξέρω από δύσκολες στιγμές

Οταν σχεδιάζαμε το global transformation της Ericsson, ενώ ήμουν μέλος της core ομάδας και παρά το γεγονός πως ήξερα, ότι η χώρα μου δεν είναι στα σχέδια της εταιρίας βάσει των νέων κριτηρίων, είχα μείνει άναυδος με τις ομάδες που περνούσαν να πάρουν έγκριση και το σύστημα. ‘Ηταν πολιτισμικό σοκ να βλέπω μια εταιρία 146 ετών, που τελικά έδιωξε πάνω-κάτω 32.000 εργαζόμενους να ακολουθεί ευλαβικά μια διαφανή και αξιοπρεπή (επαναλαμβάνω, ανθρώπινη!) διαδικασία:

  • Ποιό είναι το νέο οργανόγραμμα που μειώνει τα κόστη μας;
  • Το συζητήσαμε με το αντίστοιχο σωματείο του business unit;
  • Δώσαμε προς διαβούλευση το νέο οργανόγραμμα στο business unit, εξηγώντας τη στρατηγική σε all employee meeting;
  • Aνακοινώσαμε στα media την πρόθεση μας και πιθανό χρονοδιάγραμμα;
  • Το HR ενημέρωσε τις ομάδες πως θα ανοίξουν ξανά όλες οι θέσεις-ρόλοι και όλοι θα μπορούν να κάνουν apply στο νέο οργανόγραμμα;
  • Σε πόσες (x) ημέρες μιλάει σε All Employee ο global business head;
  • Πήραμε εγκρίσεις από Υπουργείο (τήρηση νομοθεσίας) και business control για τα οικονομικά;
  • 1-2-1 συνάντηση με το στέλεχος που επηρεάζεται και του δίνουμε options
  • Προφορική και γραπτή συμφωνία σε συμφωνημένο πακέτο αποχώρησης
  • Παροχή outplacement / career support service (από εξωτερικό πάροχο)
  • Οι υπόλοιποι εργαζόμενοι κάνουν apply στις θέσεις εσωτερικά.
  • Επόμενο unit…

Αυτό πήρε καιρό να γίνει deploy στα 10 regions, αλλά δεν θυμάμαι κανέναν να έπαιξε ρόλο Ηλέκτρας στα social media, ούτε την εταιρία επίσημα να κρύφτηκε από τα μέσα ενημέρωσης και τα social media. Να “βράσω με όρυζα” δηλαδή όλα τα banners που ανεβαίνουν κάθε πρωί στο LinkedIn περί ηγεσίας, empowerment, soft skills, και διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού!

Οι αγορές ήταν και θα είναι η ενιαία τριάδα: ιδέες, άνθρωποι και όνειρα. Θα ξεπεράσουμε όλοι μαζί την μακρά περίοδο κρίσης που φέρνει η πανδημία, αν κάνουμε σωστά τα (ακόμη και τα πολύ δύσκολα) πράγματα που πρέπει να γίνουν, χωρίς όμως να “σκοτώσουμε” ένα από τα τρία αυτά, όσο και όπου είναι δυνατόν.

Αφήστε το άλλο θέμα, τι θα γίνει όταν “σκάσουν” οι unicorns και οι εντερπρενερς που έτσι κι αλλιώς δεν ήταν profitable, ή αν καταρρεύσουν οι “γίγαντες του παγκόσμιου μετασχηματισμού”…ας το αφήσουμε για μετά, να έχουμε να γράφουμε και κάτι στην πανδημία. 

Να είστε όλοι καλά και δυνατοί.



0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Αφήστε μια απάντηση